Saturday, July 20, 2024
สัมภาษณ์ ชื่นชมอดีต บทความแนะนำ

เจ้าของนามปากกา “ตัวแน่น” นักสะสมงานศิลปะสมัยใหม่ไทย

นิตยสารอนุรักษ์ ฉบับที่ 63
เรื่อง: อาภาวัลย์ ลดาวัลย์
ภาพ: ธนิต มณีจักร

ถ่ายทอดเรื่องราว “ศิลปะสมัยใหม่แบบไม่ต้องปีนกระไดดู” บทความศิลปะของ “ตัวแน่น” คุณพิ – พิริยะ วัชจิตพันธ์ ในนิตยสารอนุรักษ์อ่านเข้าใจง่ายจน FC ตั้งตารอ

นักเขียนกิตติมศักดิ์นิตยสารอนุรักษ์ คุณพิ – พิริยะ วัชจิตพันธ์ และภรรยา คุณออน –  กรกมล ชัยวัฒนเมธิน (ออน ละอองฟอง)

ย้อนไปสมัยที่สาวน้อย สาวใหญ่ ที่เข้าร้านเสริมสวยปั๊ป ต้องคว้าพลอยแกมเพชรมาอ่านบทความหลงยุคดึกดำบรรพ์กับสัตว์ล้านปี ที่เขียนใช้ภาษาสนุกๆ เอาเป็นว่า ผมสวยเช้งแล้วยังมีสาระกลับไปเล่าให้ลูกหลานฟังเพลินเลย  เจ้าของบทความลงท้ายนามปากกาว่า “ตัวแน่น” เหมือนกัน

แต่ “ตัวแน่น” หาใช่คนรุ่นเก่าตามเรื่องราวที่เขียน

วันนี้ทีมอนุรักษ์นั่งคุยกับนักเขียนกิตติมศักดิ์ที่แน่นไปด้วย Passion ข้อมูล และรอยยิ้ม คุณพิ – พิริยะ วัชจิตพันธ์ นักเขียน นักสะสมงานศิลปะ ผู้ร่วมก่อตั้ง The Art Auction Center และ สมาคมนักสะสมงานศิลปะไทย และภรรยา คุณออน –  กรกมล ชัยวัฒนเมธิน (ออน ละอองฟอง) เภสัชกร นักร้อง พิธีกร ผู้บริหาร KA 

ทั้งคู่ถึงจะมีบทบาทการงานหลายด้าน ยามว่างแปลงร่างเป็นสายมิว หรือ Museum Hopper

การเดินทางแบบสายมิว

คุณออนเล่าถึงทริปตะลอนมิวเซียมในต่างแดน ทุกครั้งคุณพิจะเตรียมลิสต์ยาวว่าในแต่ละวันจะว๊าปไปมิวเซียมไหนบ้าง โดยมีพิพิธภัณฑ์ศิลปะ พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยา และ สวนสัตว์ เป็น Must Go List  จบที่ร้านขายของที่ระลึก มิวเซียมหอบหิ้วหนังสือหนักอึ้งกลับบ้านไปอ่านต่อทุกครั้ง

เพราะคอนโดเป็นเหตุ

ค้นคว้าเรื่องสัตว์จนทะลุปรุโปร่ง ทำไมถึงหันมาสะสมศิลปะ คุณพิเพิ่งย้ายเข้าคอนโดใหม่ จึงอยากได้ภาพเขียนมาติดผนังแนวโมเดิร์นเรียบง่าย แต่รู้จักศิลปินไทยแค่ 2 ท่านคืออ. เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ กับอ. ถวัลย์ ดัชนี มือใหม่ยังไม่มีข้อมูลว่าต้องซื้อที่ไหนยังไง เรื่องราคาไม่ต้องพูดถึง ยากไปหมด บังเอิญไปเปรยกับเพื่อนที่พอดีมีภาพของ อ. ถวัลย์ ดัชนี แล้วยังแถมใจดีให้เอามาติดลองดูก่อน หลังนั่งพิจารณาที่ฝาบ้านตัวเองยิ่งหลงรัก หากยกคืนคงรู้สึกขาดหาย เจรจาขอแบ่งเพื่อนให้มาเท่าทุน สนราคาที่ 5 แสน

ภาพเขียนชิ้นแรกที่สะสม ฝีมือปรมาจารย์ อ. ถวัลย์ ดัชนี

หลังจากตัดใจลงทุนกับภาพเขียนชิ้นแรกฝีมือปรมาจารย์ คุณพิเล่าว่าถึงกับต้องเจียมเนื้อเจียมตัวทานมาม่าอยู่พักใหญ่  เวลาผ่านไปไม่กี่เดือนมีเพื่อนมาขอแบ่งไปเชยชมในราคาเท่าตัว คุณพิจึงแน่ใจว่ามาถูกทางแล้ว

“กุหลาบในแจกัน” พ.ศ. 2528 ศิลปิน อวบ สาณะเสน เทคนิคสีน้ำมันบนผ้าใบ ขนาด 78 x 58 เซนติเมตร

ผู้หญิงย่อมคู่กับดอกไม้ แต่ดอกไม้ของคุณพิที่มอบให้ จะไม่มีวันเหี่ยวเฉา

ภาพแรกที่มอบให้คุณออน

รูปดอกไม้ในแจกัน ของอ. อวบ สาณะเสน ปี 1985 เป็นภาพแรกที่คุณพิมอบให้ จากนั้นมีภาพดอกไม้ตามมาอีกหลายภาพ เช่น ภาพดอกบัวฝีมือ อ. พิชัย นิรันต์ ไปถึงภาพดอกไม้ที่ใหญ่อลังการเต็มไปด้วยกล้วยไม้นานาพันธุ์กว่า 20 ชนิดสไตล์อิมเพรสชั่นนิส มีไฮไลต์เป็นภาพสุดท้ายของ ศิลปินแห่งชาติ อ. ทวี นันทขว้าง ที่ไม่มีในเรคคอร์ดจากหนังสือใดๆ ด้วยความที่ทุกคนมักจะเห็นภาพของอาจารย์ชิ้นใหญ่ที่หอประชุมทิวไผ่งาม แต่ ด้วยความอยากรู้จึงสืบถามจนได้เจอ “ภาพที่ไม่ได้ลงชื่อ”

(ย้อนดูยูทูปอนุรักษ์ https://youtu.be/FuCR6koc6ZI หรืออ่านบทความ ทวี ฟินาเล่)

ภาพสุดท้ายของศิลปินแห่งชาติ อ. ทวี นันทขว้าง
ภาพดอกไม้ขนาดใหญ่ด้านหลัง
ฝีมือยุคแรกเริ่มของศิลปินแห่งชาติ อ. พิชัย นิรันต์
เสาะหาภาพเขียนศิลปินไทยในต่างแดน

นอกจากมิวเซียมแล้ว ทั้งคู่ยังชอบตามหางานประมูลเล็กๆ หรือ Estate Sales ในเมืองที่ไม่ค่อยมีคนไปเดินทางไป เพราะมักจะเจอผลงานศิลปินไทยที่มีชื่อเสียง ที่ถูกคอลเลคเตอร์ หรือฝรั่งรุ่นก่อนที่มาเมืองไทยถือกลับประเทศไปด้วย นานวันเข้า สมบัติเหล่านี้ถูกนำมาเปลี่ยนมือโดยลูกหลาน อย่างเช่น งานอ. ถวัลย์ ดัชนี

ห้องสมุดที่สะสมหนังสือศิลปะจากทั่วโลก
ความตั้งใจเผยแพร่ศิลปะสมัยใหม่ของไทยสู่สากล

เมื่อคุณพิได้มีส่วนร่วมในการจัดทำพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ที่สุโขทัย จึงมีความตั้งใจว่าอยากจะทำพิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่ของไทยบ้าง แบกหนังสือจาก Museum ทั่วโลกเพื่อที่จะศึกษาและตัดสินใจว่าเราควรจะสะสมภาพแบบไหน อ่านไปอ่านมากลัวลืมคุณพิจึงทำโน๊ตย่อขึ้นมาเป็นการจดบันทึกข้อมูลรวมทั้งเรื่องราวที่เคยไปคุยกับนักสะสมหรือศิลปินต่างๆ

ประสบการณ์จากนักสะสมต่างประเทศ นอกจากชิ้นงานกับศิลปินแล้ว ต่างชาติยังให้ความสำคัญของที่มาของผลงาน หรือประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชิ้นงาน ที่เรียกว่า Provenance ซึ่งผิดกับความเชื่อในบ้านของเรา นักสะสมมักหลบซ่อน เกรงว่างานจะช้ำ หากอยากเปลี่ยนอาจจะ โดนครหาว่าสิ้นเนื้อประดาตัวต้องนำภาพมาขาย

ต่างชาติยังให้ความสำคัญของที่มาของผลงาน หรือประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชิ้นงาน ที่เรียกว่า Provenance ซึ่งผิดกับความเชื่อในบ้านของเรา

ขรัวอินโข่ง

ผลงานศิลปะสมัยใหม่ที่คุณพิสะสมจึงเริ่มจากสมัยรัชกาลที่ 4 อย่างภาพเขียนของ ขรัว อินโข่ง สมัยรัชกาลที่ 5 ที่เริ่มมีศิลปินต่างชาติมาวาดภาพ จวบจนสมัยรัชกาลที่หกที่อาจารย์ศิลป์พีระศรีเข้ามาวางรากฐานการเรียนศิลปะในประเทศไทยต่อด้วยกลุ่มลูกศิษย์ของศิลปากร รวมไปถึงกลุ่มเพาะช่าง ที่ในสมัยนั้นถือได้ว่าเป็นหัวกะทิของวงการ

คุณสมบัติที่ดีของนักสะสมงานศิลปะที่สามารถนำไปใช้กับทุกอย่างในชีวิต คืออ่านศึกษาหาข้อมูล ดูงานให้ทั่ว ใฝ่รู้ สืบเสาะ สอบถามต่อ จดบันทึก

ข้อคิดฝากนักสะสม

คุณสมบัติที่ดีของนักสะสมงานศิลปที่สามารถนำไปใช้กับทุกอย่างในชีวิต
– การอ่านศึกษาหาข้อมูล ดูงานให้ทั่ว
– ใฝ่รู้ เมื่ออ่านแล้วต้องหาข้อมูลจากหลายที่ สืบเสาะ สอบถามต่อ
– จดบันทึกข้อมูล ให้ลูกหลานคนรอบตัวเข้าใจทั้งที่มา และมูลค่าของชิ้นงาน

คุณพิเสริมว่า “การสะสมผลงานโอมาสเตอร์เปรียบว่าเหมือนกับสะสมหุ้นบลูชิพ ส่วนศิลปินรุ่นใหม่นั้นมีความหวือหวาและน่าสนใจ สมัยก่อนวาดภาพในผนังถ้ำ วาดลงกระดาษ ลงแคนวาส จนวาดบน iPad อย่างงาน NFT ให้เราชื่นชม”

ในปัจจุบันข้อมูลเกี่ยวกับศิลปะไทยรวมทั้งมูลค่า มีการจดบันทึกในรูปแบบของการประมูลซึ่งทำให้วงการศิลปะไทยนั้นมีความเป็นมาตรฐานและเป็นที่รู้จักกว้างขวางขึ้น สำหรับคุณพิและคุณออนนั้นขอเป็นส่วนร่วมสนับสนุนอนุรักษ์และขับเคลื่อนศิลปะไทยต่อไป

สำหรับเจ้าของนามปากกา “ตัวแน่น” โปรดปรานอะไรที่ย้อนยุคเป็นพิเศษ การได้เห็น ศึกษา อ่าน ทำความเข้าใจ เกิดรักศิลปะ อยากถ่ายทอดให้คนอื่นเข้าใจแบบเวอร์ชั่นสั้นๆ อ่านบทความของคุณตัวแน่นได้ที่ www.anurakmag.com/author/anurak_author001

About the Author

Share:
Tags: อวบ สาณะเสน / พิริยะ วัชจิตพันธ์ / ออน ละองฟอง / The Art Auction Center / สมาคมนักสะสมงานศิลปะไทย / ตัวแน่น / ทวี นันทขว้าง / ถวัลย์ ดัชนี / นักสะสม /

เรื่องราวอีกมากมายที่คุณจะชอบ