พระบารมีคงคู่ฟ้า

ในการเสด็จพระราชดำเนินไปพระราชทานรางวัลแก่สมาชิกศิลปาชีพพิเศษที่บางไทรครั้งหนึ่ง ทรงเล่าว่าสมัยก่อนทรงโปรดการพายเรือและทรงอยากประทับเรือพาย ข้าราชบริพารและเจ้าหน้าที่จึงจัดเรือพายมาถวาย ทรงโปรดและประทับอยู่บนเรือเป็นเวลานานทั้งยังรับสั่งให้พายออกไปไกลๆ จนออกไปในแม่น้ำเจ้าพระยา ในวันนั้นราชองครักษ์และเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยคงหายใจไม่ทั่วท้องสักเท่าไร

ศูนย์ศิลปาชีพบางไทรครั้งกระโน้นไม่ได้กว้างขวางยิ่งใหญ่หรูหราอย่างที่เห็นในปัจจุบัน ไม่ค่อยมีใครทราบว่า ที่จริงแล้วนาบางไทรปลูกข้าวไม่ค่อยได้น้ำหลากมาแต่ละปีนอกจากนาจะล่มแล้วยังทำให้ชาวบ้านจำนวนมาก “ติดเกาะ” ไปไหนไม่ได้ด้วยซ้ำเจ็บไข้ได้ป่วยก็ไปไม่ถึงหมอเพราะน้ำเชี่ยว (สมัยนั้นยังไม่มีเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ถนนวงแหวนตะวันตก หรือถนนปทุมธานี-เกาะเกิด-บางปะหัน ก็ยังไม่ได้สร้าง) สมเด็จพระนางเจ้าฯ ทรงนำหน่วยแพทย์ส่วนพระองค์ลงเรือไปดูแลชาวบ้านถึงที่ ครั้นชาวบ้านทราบว่าเสด็จฯมา ไม่ว่าอยู่ใกล้อยู่ไกลต่างก็หอบหิ้วกันมาเฝ้า ทุกข์สุขอย่างไรก็กราบบังคมทูล ก็ทรงสดับอย่างสนพระราชหฤทัยและทรงปัดเป่าทุกข์ร้อนราษฎรให้คลายลงได้ทุกคน

ทางด้านสุขภาพอนามัยของราษฎรนั้นจากการเสด็จพระราชดำเนินไปเยี่ยมเยียนราษฎร ทรงพบว่ามีราษฎรเป็นจำนวนมากขาดการดูแลในเรื่องสุขภาพอนามัย ทรงมีพระราชดำริว่าเรื่องสุขภาพอนามัยนี้สำคัญเพราะเกี่ยวพันไปถึงการดำรงชีวิตของครอบครัวด้วย เมื่อทรงพบว่าราษฎรผู้ใดเจ็บป่วยก็โปรดเกล้าฯ ให้แพทย์หลวงที่ร่วมไปในขบวนเสด็จทำการรักษา ถ้าผู้ป่วยใดมี

อาการมาก หรือป่วยเป็นโรคที่ไม่อาจรักษาได้เนื่องจากอุปกรณ์การแพทย์ที่นำไปไม่เพียงพอหรือยาที่นำไปไม่ตรงกับการเจ็บป่วย แพทย์ก็จะหาสมมติฐานของโรคที่พบมากตามภาคต่างๆ คือ โรคเลือด วัณโรค คอพอก แต่ในบางรายแพทย์ก็ไม่เคยพบมาก่อน จากนั้นผู้ป่วยก็จะได้รับการส่งตัวไปรักษาที่โรงพยาบาลในจังหวัด หรือส่งตัวมารับการรักษาที่กรุงเทพฯโดยทางจังหวัดร่วมกับตำรวจตระเวนชายแดน

และการรถไฟแห่งประเทศไทยซึ่งโดยเสด็จพระราชกุศลรับเป็นธุระออกค่าใช้จ่ายในการเดินทางให้แก่คนไข้และญาติจะจัดการส่งตัวคนไข้ไปรับการรักษา และจะต้องรายงานผลให้กองราชเลขานุการในพระองค์รับทราบเป็นลำดับจนกว่าจะหายเป็นปกติและส่งตัวกลับภูมิลำเนา