ผ้าทอมือไทย หัตถศิลป์จากใจที่ต้องการการดูแล

ผ้าทอลาวครั่ง คือผ้าทอมืออีกชนิดที่อยู่คู่เมืองไทยมายาวนานตั้งแต่เมื่อครั้งที่ไทยไปตีลาว ก่อนจะกวาดตอนคนลาวมาอยู่ที่จังหวัดอย่างอุทัยธานี สุพรรณบุรี ชัยนาทและนครปฐม คนลาวกลุ่มดังกล่าวมาพร้อภูมิปัญญา ผ้าทอที่สืบทอดกันมาช้านานแต่บรรพบุรุษและนำเอาทักษะการทอผ้าลาวครั่งติดตัวมาไทยด้วย

ไม่เพียงแต่สะสมผ้าทอมือของไทยเท่านั้น คุณน้อยยังเก็บสะสมผ้าทอมือจากต่างประเทศอีกด้วยซึ่งมีความประณีตและงดงามเป็นเอกลักษณ์ อาทิ พรมทอมือโบราณ จากเมือง Yerevan ประเทศ Armenia

ผ้ามัดหมี่หน้านางหรือผ้าปูม ลายผ้าเป็นลายลูกแก้วซ้อนกันหลายชั้น การทอผ้ามัดหมี่ เป็นเทคนิคการทอผ้าที่ใช้กรรมวิธีการมัดและการย้อม ทำให้เกิดการสร้างสรรค์ลวดลายบนเส้นใยคำว่า “มัดหมี่” มาจากกรรมวิธีการ “มัด” หมายถึง มัดเส้นด้ายเป็นกลุ่มๆ ก้อนการย้อมสี ส่วน “หมี่” หมายถึง เส้นด้ายการทำผ้าชนิดนี้ต้องอาศัยช่างทอที่มีความชำนาญในการสร้างรูปแบบลวดลาย หลักการผสมสี และความเชี่ยวชาญการทอผ้าเป็นอย่างมาก

     คุณน้อยยังกล่าวถึงการนำวัฒนธรรมของชุมชนตนมาผสานรวมกับวัฒนธรรมของเพื่อนบ้านลงบนผืนผ้า “การนำหลักการทอจากประเทศรอบข้าง อย่างเช่นเอามัดหมี่มาผสมลาวครั่งนั้นถือเป้นเรื่องสามัญ แต่ปัญหาที่เกิดขึ้นในหลายชุมชนคือ สร้างแบบฉบับที่เฉพาะตัวขึ้นมาแล้วกลับทิ้งขว้าง ไม่รักษาและไม่ถ่ายทอดภูมิปัญญาต่อชนรุ่นหลัง”

     ผ้าทอลาวครั่ง คือผ้าทอมืออีกชนิดที่อยู่คู่เมืองไทยมายาวนานตั้งแต่เมื่อครั้งที่ไทยไปตีลาว ก่อนจะกวาดต้อนคนลาวมาอยู่ที่จังหวัดอย่างอุทัยธานี สุพรรณบุรี ชัยนาท และนครปฐม คนลาวกลุ่มดังกล่าวมาพร้อมภูมิปัญญาผ้าทอที่สืบทอดกันมาช้านานแต่บรรพบุรุษ และนำเอาทักษะการทอผ้าลาวครั่งติดตัวมาไทยด้วย

     จุดเด่นของผ้าทอแบบลาวครั่งคือ เทคนิคในการทำลวดลายบนผืนผ้า โดยใช้ผ้าฝ้ายและไหม รวมเอาศาสตร์เกือบทุกแขนงผสมผสานอยู่บนลวดลายของผืนผ้า เทคนิคที่คนลาวครั่งนิยมทำมีทั้งมัดหมี่ ขิด และศาสตร์ชั้นสูงอย่างลายจก ลวดลายส่วนมากจะเป็นทรงเรขาคณิต์ที่ไม่มีรูปแบบตายตัว ผ้าทอลาวครั่งพื้นเมืองนั้นแทรกซึมอยู่ในวิถีชีวิตชาวบ้าน ทั้งทอเพื่อนุ่ง เพื่อคลุมที่นอน รวมไปถึงใช้ในพิธีกรรมอย่างการบวชนาคและงานศพ

     ปัจจุบันการทอผ้าลาวครั่งกำลังจะจางหายไปจากสังคมไทย ถึงแม้กลุ่มคนรุ่นเก่าจะหมั่นถ่ายทอดทั้งความรู้และเคล็ดลับด้านการทอผ้าลาวครั่งให้กับคนรุ่นหลัง แต่กลุ่มคนสมัยใหม่ในท้องถิ่นเลือกที่จะออกไปทำงานรับจ้างกันนอกบ้าน มากกว่าจะดำรงอาชีพทอผ้าอยู่กับเรือน