มรดกวัฒนธรรมแบบ “เพอรานากัน”
มีให้เห็นทั่วไปในพื้นที่คาบสมุทรมลายู
และหลายจังหวัดในภาคใต้ของไทย
เพอรานากัน (Peranakan) รากศัพท์มาจากมลายู แปลว่า เกิดที่นี่ เป็นคำใช้เรียกลูกครึ่งที่ผสมเชื้อสายจีน – มลายู ที่มีวัฒนธรรมผสมผสานเป็นเอกลักษณ์
มรดกวัฒนธรรมแบบเพอรานากันที่เราคุ้นตาโดยในเมืองภูเก็ตนั้น จริง ๆ แล้วในมีหลายจังหวัด เช่น สตูล ปัตตานี สงขลา ภูเก็ต กระบี่ พังงา สตูล กระบี่ ตรัง นครศรีธรรมราช ขึ้นไปถึง ระนอง ชุมพร ทั้งด้านสถาปัตยกรรมสไตล์จีนโคโลเนียล หรือ ชิโน-โปรตุกีส อาหารจีนมลายู อย่าง ลักซา เครื่องแต่งกายของผู้หญิง นุ่งโสร่งผ้าปาเต๊ะ คาดเข็มขัดเงิน หรือเข็มขัดทอง สวมเสื้อการัดรูปด้านในมีเสื้อคลุมลายฉลุ หรือใส่เต็มยศแบบที่เรียกว่า ‘เคบายา’ สืบทอดต่อกันมาหลายร้อยปี
เครื่องแต่งกายชุดเคบายาของชาวเพอรานากันมีความสวยละเมียด โดยเฉพาะเครื่องประดับเพชร ทอง แต่ละชิ้นจะมาพร้อมความหมายที่ซ่อนอยู่ เช่น กอสัง เข็มกลัดแม่ลูกเพชรชีก ๓ ชิ้น ใช้กลัดแทนกระดุมปิ่นตั้ง เข็มกลัดทรงกระดองเต๋าและดาวกระจาย บ่งบอกถึงอายุยืนและชื่อเสียง
ที่น่าสนใจที่สุด คือ “ฮั้วก๋วน” มงกฎดอกไม้ไหว ทำจากเส้นทอง ที่เจ้าสาวใส่ในวันแต่งงาน ซึ่งดอกเฉ่งก๊อ ผีเสื้อ นกฟีนิกส์ ที่ประดับบนมงกฎจะสั่นไหวบ่งบอกถึงความตื่นเต้นของเจ้าสาวที่แต่งงานแบบคุมถุงชนในสมัยโบราณ และยังมีรองเท้าปักลูกปัดฝีมือเจ้าสาวที่ต้องลงฝีเข็มกว่าหมื่นครั้ง
วัฒนธรรมที่ทรงคุณค่านี้ ควรค่าที่จะนำออกสู่สายตาโลก ดังนั้น สกสว., C asean และ บริษัท ไทยเบฟเวอเรจ จำกัด จึงได้ร่วมมือกันค้นคว้าและนำผลงานทางวัฒนธรรมนี้ ออกมาแสดงในโครงการ เสน่ห์วัฒนธรรมแบบลูกผสม จีน มลายู จาก 25 อำเภอ 12 จังหวัดในภาคใต้ไทย เพื่อต่อยอดสร้างผลิตภัณฑ์และโมเดเลธุรกิจใหม่ ยกระดับทุนทางวัฒนธรรมมุ่งสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์
About the Author
