เรื่อง/ภาพ: นัทธ์หทัย วนาเฉลิม
ผู้ใหญ่ที่มาร่วมงานผูกข้อมือและให้คำอวยพร
– สายมิ่งสายแนน
– ฤกษ์งามยามดี
– ดาวเพดาน ดาวพิดาน ดาวผีดาน
– ขันหมากมาแล้ว
– ประตูล้างตีน
– ตุ้มขวัญ
– เสี่ยงทายอนาคต
– ความสนุกระหว่างพิธี
เมื่อความรักสุกงอมก็ถึงเวลาที่ครอบครัวต้องแผ่ขยายกิ่งก้านสาขาใหม่ พิธีแต่งงานจึงกลายเป็นประเพณีที่ที่จัดขึ้นเพื่อป่าวประกาศให้สังคมรับรู้ว่าคู่รักได้ตกลงใช้ชีวิตร่วมกันอย่างถูกต้องตามกฎหมายและประเพณี เป็นการให้เกียรติครอบครัวและผู้ใหญ่ของทั้งสองฝ่าย รวมถึงเป็นสักขีพยานความรักเพื่อสร้่งความมั่นคงและจุดเริ่มต้นของครอบครัวอย่างสมบูรณ์
สำหรับภาคอีสานก็มีพิธีกรรมของตนเองเช่นกัน เรียกว่า “งานกินดอง” ซึ่งรายละเอียดในพิธีอาจจะแตกต่างกันไปในแต่ละพื้นที่แต่ที่ขาดไม่ได้คือพิธี “สู่ขวัญ” สำหรับงานของอ้ายคนใหญ่ (พี่ชายคนโต) และพี่สะใภ้ในบทความนี้เป็นตัวอย่างหนึ่งของพิธีกินดอง
การกั้นประตูเงินประตูทองแม้จะเป็นประเพณีที่เพิ่งรับเข้ามาจากทางภาคกลาง แต่ก็ช่วยเพิ่มสีสันให้กับงานได้ไม่น้อย
สายมิ่งสายแนน
“ตกลงแล้ว ฮักสาวผู้นี่แน่บ่ สิได้ไปขอให้ถูกต้องตามประเพณี” พ่อถามอ้ายคนใหญ่ ซึ่งพยักหน้าหงึกหงักราวม้าได้หญ้า ก่อนที่ใบหูคล้ำแดดจะเปลี่ยนเป็นสีเข้มกว่าเดิม พลางก้มหน้างุดๆ เมื่อบรรดาพี่ๆ น้องๆ ส่งสายตาล้อเลียน
อ้ายคนนี้เป็นลูกของลุงซึ่งเสียชีวิตไปแล้ว พ่อจึงต้องรับหน้าที่ญาติผู้ใหญ่ควบตำแหน่งเถ้าแก่ไปในตัว วันที่พ่อไปเจรจาขอสาวให้อ้ายนั้น พ่อไม่ยอมให้ฉันไปด้วย ด้วยเห็นว่าเป็นเรื่องของผู้ใหญ่ แต่ได้กลับมาเล่าให้ฟังในภายหลังว่า
“ตกลงเรื่องสินสอดเสร็จก็หมั้นไว้ก่อนจำนวนหนึ่ง มีการตกลงเรื่องค่าปรับตามธรรมเนียม อย่างครั้งนี้ตกลงกันว่า หากมีการผิดสัญญาเกิดขึ้น ถ้าเป็นฝ่ายเจ้าบ่าวก็จะถูกปรับ ๑๐ เท่า แต่ถ้าเป็นฝ่ายเจ้าสาวที่ผิดสัญญาก็จะต้องถูกปรับ ๒๐ เท่า
ฤกษ์งามยามดี
หลังจากวันนั้นญาติผู้ใหญ่ทั้งฝ่ายฉันและฝ่ายว่าที่เอื้อยสะใภ้ต่างวุ่นวายกับการตามล่าหาปฎิทินที่บอกวันมงคลทั้งไทยทั้งจีน แล้วยังกันเหนียวด้วยการให้พระครูที่วัดตัดสินอีกทีในที่สุดก็ได้วันดีสมใจ ว่าที่แม่ยายของอ้ายบอกว่า
“เราก็ต้องดูวันที่ลงตัวที่สุดต้องให้เป็นเดือนคู่ แต่เดือนเก้านี่อนุโลมได้เพราะพ้องเสียงกับคำว่า ‘ก้าว’ (หน้า) แต่งวันจันทร์ หรือวันศุกร์ นี้ดี ถือเคล็ดว่า ‘สุข’ วันจันทร์ก็ไม่ใช่วันร้อนแต่งได้ อย่างวันอังคารนี่ถือว่าเป็นเทพสงครามเลย แต่งไปแล้วร้อน ฤกษ์ก็ต้องดูว่าไม่ตรงกับ ‘ฤกษ์ดาวเพดาน’ เป็นฤกษ์ไม่ดี ไม่ให้เลือก ส่วนปีนี้มาเรื่องชงนั่นชงนี่ของคนจีนอีก ก็ต้องดูให้ดี”
About the Author
